Vergelijk het met samen behangen, maar dan een week lang dag en nacht. Opstarten met een robot is heftig. Beide zijn we een keer moe en gefrustreerd weggelopen, maar uiteindelijk heeft het ons dichter bij elkaar gebracht. Bijna drie maanden na de opstart brengt de robot ons een complete melking, 5 liter per koe én twee uur slaap per nacht meer op.

Ooit een koe auto zien rijden? Ik ook niet. Maar gezien het blauwe bordje met de witte letter L, dat droge koeien op ons computerscherm krijgen, zou je het haast verwachten. En inderdaad: ze zijn op les. Melkles wel te verstaan. Een 'nieuwe' koe kan zo voor het afkalven vast wennen doordat de arm, onder het brokjes eten, steeds een beetje meer beweegt. Het zijn het soort instellingen en opties waar we aan toekomen, nu we de eerste 'melkrobot voor dummies'-fase voorbij zijn.

In het holst van de nacht staan we bij de tank nadat de RMO-chauffeur belde dat het reinigen niet lukt. Bibberend in onze pyjama constateren we het probleem; bevroren leidingen. Af en toe dwarrelt zachtjes een sneeuwvlokje naar beneden. Doordat de vacuümbuffer van de oude melkstal nog verwijderd moet worden, is het plafond boven de tank nog niet helemaal dicht en kijken we zo tegen de dakpannen aan. Warme kleren, heteluchtkanon en verfstripper worden aangesleept.

Het lijkt wel of de twee grootste stijfkoppen van de stal hun brein nog een tandje koppiger afstellen. Eén dame weet inmiddels precies hoe ze haar kop onder het voorpoortje moet zetten en haar gewicht erachter moet gooien om, nadat we vijf minuten hebben gemierd om haar erin te krijgen, binnen twee seconden weer te buiten staan.

Voor het eerst sinds lange tijd weer eens met z'n tweetjes wat in de stal prutsen. Een hele dag geen monteurs, begeiders, helpers, geen 8 man aan tafel. Alleen Herman, ik en de koeien. Heerlijk.

Zo, we hebben net (22.30u) nog even drie koppige dames in de wachtruimte gezet. Ze mogen er in hun sop gaar koken, terwijl ik aan dit weblog tik. Al kan ik het niet laten af en toe met een schuin oog op het Saturnus-scherm te kijken om te zien of er al iets gebeurt.

Zo vermoeiend en hectisch de eerste drie dagen waren, zoveel rustig wordt het nu. Eindelijk weer eens langer dan 4 uur geslapen! Vanochtend bladerde ik voor het eerst weer wat door de krant en dronk ik een kopje koffie aan tafel; wat een heerlijke luxe. We zijn drie dagen compleet van de wereld geweest.

Vandaag heb ik zo veel koeien gezien, indrukken opgedaan en robotwetenswaardigheden geleerd, dat ik vannacht eerst alles maar eens moet verwerken. Op dit moment, half twaalf 's avonds, heb ik er echt wel eventjes genoeg van. Vanochtend om half vier trok Herman me (met moeite, mij kennende) uit bed, maar het lijkt al dagen geleden.

22.30 uur. Moe maar voldaan tik ik hier nog wat, m'n ogen al half dicht, m'n benen tintelend nu ze na uren staan in de kou weer mogen rusten en m'n wangen rozig van het biertje dat we net dronken op de goede afloop

Het laatste 'kadootje' om uit het plastic te pakken: vanochtend is de nieuwe tank geplaatst. Direct na het melken kwam de RMO en konden we aan de slag. De afgelopen weken heeft Herman de zijmuur van het tanklokaal al verwijderd en is het plafond verhoogd, zodat we 'm vanuit de deel zo op plek konden rijden. Met een paar wieltjes eronder een verbazingwekkend makkelijk klusje.

Gisteren zaten we voor de verandering weer eens rustig rond tafel in plaats van rond te vliegen in de stal. Het tweede opstartgesprek vond namelijk plaats. Eind november werd de opstart al aan de hand van een handboek doorgesproken, dit keer konden we kennis maken met de opstartbegeleider en de laatste vragen stellen voor het startschot klinkt.

Het recept om koeien 'met karakter' de robot in te krijgen: minimaal twee personen, een hark, een emmer brokjes en oneindig geduld. Sinds zondag hebben we geen weigeraars meer gedreven omdat ik veel van huis ben en Herman in z'n eentje weinig kan beginnen: juist de eigenwijze types blijven nu immers over. Gelukkig hielpen twee collega melkveehouders hem gisteren een handje, zodat alle koeien er nu minimaal één keer in zijn geweest.

Vol spanning liepen we gisterenochtend naar de computer: hoeveel brokkeneters levert de eerste nacht, waarin ze zelf op ontdekkingstocht kunnen, op? Helaas, drie nieuwen gingen er in, vier kwamen voor de tweede keer. Natuurlijk hadden we geen wonderen kunnen verwachten, maar een kleine teleurstelling is toch te voelen.

Terwijl wij gisteren prutsten met pootbandjes, werd boven ons hoofd flink gezwoegd om de nieuwe krachtvoervijzels aan te leggen. Gelijkertijd werd de vloer gecoat en verfde mijn schoonvader de deurtjes van de robotruimte (in precies het juiste kleurtje blauw: nr. 5010, voor wie het wil weten). Dankzij deze harde werkers - de vijzelmannen namen zelfs geen tijd voor koffie - konden we vanmiddag voor het eerst voeren in de robot!

Sinds vanmorgen hebben we 92 chique dames met oorbellen, ketting en nu ook een armbandje, zoals iemand grapte. Bij het ombinden van de zenders kregen we gelukkig hulp van onze SAC-begeleider Harald. Herman zag weinig heil in het neerhurken bij elke koe vanwege zijn rug en ik vertoon nogal overeenkomsten met een schijtlijster als het op 'raar-frutselen-binnen-trapzone' aankomt.

Als de koeien net zo gemakkelijk in de robot stappen als in de nieuwe krachtvoerbox, dan wordt het een fluitje van een cent. Eergisteren is die namelijk geplaatst en hoewel er nog geen enkel brokje te halen valt, lopen de dames er vanaf het eerste uur vrolijk in en uit.

Na 6 dagen installeren wordt vandaag, hopelijk, de laatste hand aan de robot gelegd. Al een paar keer heb ik 's avonds verschrikt in de bijkeuken staan luisteren naar vreemde geluiden, en zelfs de boiler vluchtig geïnspecteerd of die het soms begeeft. Maar het is, blijkt nu, niets anders dan de nieuwe compressor die al werkt.

Net voor de kerst is de robot geplaatst. Hoewel een verreiker van te voren overbodig werd verklaard, waren de installateurs toch erg blij met die aanwezigheid tijdens het geglibber door de sneeuw van de schuur naar de stal.

Eindelijk echt vrouwenwerk: tegeltjes uitzoeken. Helaas blijkt de keus uit grote dubbelgebakken vorstvrije lichtkleurige zuren- en hogedrukreinigerbestendige tegels (volgens mij ben ik nog nooit zo veeleisend geweest in een winkel) beperkt tot 2, dus duurt mijn moment van vrouwelijke glorie niet langer dan vijf minuten.

Twee buurmannen zijn zo goed (of gek?) om te helpen kruien bij het vloerstorten in en voor de robotruimte. Dat het om 6 kuub, ofwel 120 kruiwagens gaat, bewaren we nog maar even als verrassing.

Dat de werkzaamheden op een laag pitje staan, geeft mij mooi gelegenheid om wat tijd in te halen, zodat dit blog up-to-date het nieuwe jaar in kan. De bouw gaat namelijk hard. 'Mijn leven bestaat nog uit werken en slapen' verzuchtte Herman pas. De afgelopen feestdagen bracht hij dan ook grotendeels snurkend door.

De voor- en achterkant van de robotruimte zijn gemetseld, keurig binnen metalen kolommen. Hoewel die kolommen niet strikt noodzakelijk zijn, zorgt het dat de vier losse muutjes stevigheid en nette hoeken houden als er een koe tegenaan staat te bonken (en helaas willen ze dat nog wel eens doen).

Een volgeladen vrachtwagen staat naast de stal. ‘Laad die robot hier maar af. Voor wie is de rest van al dat spul?’ Voor ons dus, lacht de chauffeur. Met grote ogen zien we hoe de onderdelen van één melkrobot een complete kraanwagen in beslag nemen. En dat moet in de stal gaan passen?

Na drie dagen keldermuurtjes metselen, die tegelijk dienen als fundering, kan het vierkant waarop de robot komt te staan volgestort worden met zand.

Kilometers aardebedrading gaan erdoor. Nou ja, vele meters in ieder geval. Alles wat maar van metaal is, krijgt een draadje aangebonden. Te beginnen bij het betongaas onder in de nieuwe put, dat er zelfs mee doorvlochten wordt.

Twee dagen duurde het slopen, langer dan gepland. De eerste sloophamer is te zwaar voor het kraantje waardoor de machine ieder kwartier moet afkoelen. Wanneer een andere kop wordt gebracht en het werk eindelijk vlot, raakt de aannemer met zijn diamantzaag een leiding en moet halsoverkop het water worden afgesloten om een zwembad te voorkomen.

Rammelende ruiten tijdens het ontbijt. De loonwerker beukt de vloer eruit, een buurman helpt met trekker en voorlader het puin te ruimen. De koeien dragen hun steentje bij aan de herrie door met opengesperde ogen achterin de stal verschrikt te loeien. Gelukkig slenteren ze na een kwartiertje weer richting voerhek, al mijden ze het voorste deel.

De allereerste praktische stap, zo’n drie weken geleden, werd er direct één van lachwekkend gedub. De ‘berging’ voorin de stal maakt plaats voor machinekamer en toegangsruimte naar de robot. Vanwege een nieuw te storten vloer moet het nu al worden ontruimd. Maar waar laten we de bezems? De kruiwagens? De trap naar zolder, de zakken kalk en mineralen, de bekapbox?

We namen langzaam afscheid van de melkput, sinds Hermans lichaam niet meer precies doet wat hij wil. Twee opties dienden zich aan: personeel of een robot. Stoppen was amper het overwegen waard, zowel moreel als financieel. Pas sinds drie jaar is het bedrijf in onze handen.

„Een melkrobot? Welnee, eerst maar eens een nieuwe stal”, zeiden we een jaar geleden nog. We waren gecharmeerd van serrebouw en hadden de eerste tekeningen al liggen. Ze liggen er nog, onder een stoflaag in de kamer, want Herman kreeg dit voorjaar voor de tweede keer een hernia.